Location: Tarsus, Turkey
Architectural Project: Sard Studio
Project Team: Murat Sökün, Güven Aylin Seziş, Şenel Sena Eşidir, Rümeysa Kurum
Structural Design: Ahmet Topbaş, ATTEC
Building Type: Residential
Construction Area: 250m²
Year: 2023
Status: Built
Photographs: Cemal Emden

Mevcut Olanla Devam Etmek
Zaman içinde ailenin büyümesi ve ihtiyaçlarının değişmesiyle birlikte mevcut yapının yetersiz kalmaya başlaması sonucunda mevcut yapının kullanım biçiminin yeniden ele alınması ihtiyacı ortaya çıkmış ve bu doğrultuda bizden bir görüş istendi.

İlk saha ziyaretimizde yapıyı yalnızca mevcut ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kalan bir ev olarak değil, çevresiyle ve ailenin yıllar içinde biriktirdiği yaşanmışlıklarla birlikte değerlendirdik. Yapıyı tamamen yıkıp yeniden yapmak yerine, mevcut yapıya yapılacak müdahaleler ve eklenecek küçük yapılarla değişen ihtiyaçlara cevap verebilecek yeni bir yaşam düzeni oluşturulabileceğini önerdik. Çevreden gelen yıkıp yeniden yapma önerilerine rağmen ailenin bu yaklaşımı benimsemesi, yapının taşıdığı anılar ve yaşanmışlıklarla birlikte mevcut olanı koruyarak yeni bir yaşam katmanı ekleme fikrini projenin başlangıç noktasına dönüştürdü.

Yeri ve İmkânları Araştırmak
Tasarımın ilk aşamasında Çamlıyayla ve çevresindeki yerel yapı kültürü, malzemeler ve yapım imkânları araştırıldı. Yeni eklerin üretim biçimi ve malzeme kararları bu araştırmalar doğrultusunda geliştirildi.
Mevcut yapı analiz edilirken altyapı ve onarım çalışmaları da eş zamanlı olarak yürütüldü. Hasarlı veya müdahale gerektiren bölümlerde kararlar, şantiyede ustalarla birlikte geliştirilerek tasarım yapım süreciyle birlikte ilerletildi.

Evin Sınırlarını Yeniden Kurmak
Projenin temel müdahalelerinden biri, yaşam alanlarını yalnızca iç mekânda büyütmek yerine peyzaja doğru genişletmek oldu. Zemin katta eski balkon, oturma odası ve mutfağa dahil edilirken, balkon daha alt bir kotta yeniden tanımlandı. Önüne eklenen toprak sekilerle birlikte bu alan, çam ağaçlarının altında ve toprakla doğrudan ilişki kuran açık bir yaşam alanına dönüştü. Böylece evin yaşamı yapı sınırlarının dışına taşarak ağaçların, toprağın ve açık havanın içine doğru genişledi.

Ağaçların Arasında Bir Yemek Odası
Yemek bölümü, mevcut yapıya 90 derece açıyla yerleşen yeni bir ek olarak tasarlandı. Yapı, çevredeki çam ağaçlarının köklerine zarar vermeyecek şekilde konumlandırılarak kontrollü bir konsol olarak çözüldü. Uzunlamasına kurgulanan yemek alanında masanın iki tarafında oturanların bakışları, yapının merkezine değil; çam ağaçlarına, yeşile ve dağ manzarasına yönlendirildi. Böylece yeni yemek bölümü yalnızca eksik olan bir kullanım alanını tamamlamıyor; evin gündelik hayatını çevresindeki doğal peyzajla yeniden ilişkilendiriyor.

Küçük Müdahaleler, Yeni Kullanımlar
Mevcut evde yetersiz kalan ıslak hacimlere iki yeni birim eklendi. Yapının arka bölümünde bulunan depo ise yeniden konumlandırılarak yerine yeni bir balkon oluşturuldu. Bu balkon, arka bahçenin daha sakin ve içe dönük dünyasına yöneliyor; sarmaşıkların, meşe ve sedir ağaçlarının arasında farklı bir açık hava deneyimi sunuyor. Aynı zamanda zemin katta oluşturulan sert zemine gölge sağlayan bir üst örtü olarak çalışırken, üst kotta yeni bir kullanım alanı oluşturuyor. Bu müdahalelerin her biri tek başına küçük ölçekli olsa da birlikte ele alındığında evin kullanım biçimini önemli ölçüde değiştiren yeni bir mekânsal ilişki ağı oluşturuyor.

Yerel Malzeme, Yerel Ustalık
Yeni eklerin yapımında, bölgedeki ustaların malzeme ve yapım bilgisi tasarım sürecinin bir parçası olarak ele alındı. Çamlıyayla ve çevresinde yaygın olarak kullanılan sedir ağacının yanı sıra bölgenin taşları kullanıldı. Ahşap yapıların detayları, yerel ahşap ustasıyla birlikte geliştirildi ve özel bağlantı elemanlarıyla çözüldü. Taş duvarlarda ise küçük taşların helikli olarak örüldüğü geleneksel yapım tekniğinden yararlanıldı. Böylece ustaların malzemeyi tanıma biçimi ve yapım deneyimi, yalnızca uygulama aşamasında değil, tasarımın geliştirilmesinde de belirleyici oldu. Bu nedenle yeni yapıların nasıl görüneceği kadar, nasıl yapılacağı da tasarımın bir konusu oldu.

Eski ile Yeni Arasında
Proje, eski yapının yanına yeni yapılar eklemekten çok, mevcut evin yaşam kapasitesini farklı yönlerde genişleten bir dizi müdahale olarak gelişti. Betonarme mevcut yapıya ek sedir ağacı ile oluşturulmuş karkas ve içinde taş ile örülmüş duvarlar, açık teraslar, iç mekânlar ile ağaçların altındaki yaşam alanları bir
arada çalışıyor. Yeni olan, eski yapının karakterini ortadan kaldırmak yerine onunla birlikte var oluyor. Bu nedenle projenin mimari karakteri tek bir büyük tasarım hareketinden değil, mevcut yapıya ve peyzaja uyum sağlayan bir dizi küçük müdahaleden oluşuyor.